 |
Gips
kamień gipsowy - Ca(SO4)•2H2O (uwodniony siarczan wapnia) jest to miękki minerał pochodzenia osadowego. Można go łatwo kroić, dobrze rozpuszcza się w gorącej wodzie. Największe jego złoża w Polsce znajdują się w dolinie rzeki Nidy. Powszechnie stosowany jest w budownictwie, jako materiał wiążący, do produkcji cementu i innych wyrobów, oraz w modelarstwie, stomatologii, chirurgii i sztukatorstwie. Jako alabaster stosowany jest do produkcji elementów dekoracyjnych. |
- Układ krystalograficzny: jednoskośny
- Twardość w skali Mohsa: 2,3 - 2,4
- Łupliwość: doskonała jednokierunkowa
- Rysa: biała
- Przełam: blaszkowy
- Pokrój: tabliczkowy, rzadziej słupkowy
- Gęstość: 2,31 do 2,33 g/cm3
- Barwa: bezbarwny lub różne zabarwienia (biały, szary, różowy, miodowożółty)
- Połysk: szklisty, perłowy, jedwabisty
Gips w budownictwie
przed użyciem, kamień gipsowy należy wypalić w temperaturze + 150 - 190 oC. Otrzymany produkt to tzw. gips półwodny (CaSO4•0,5H2O), resztę tworzy gips bezwodny - anhydryt (CaSO4) i zanieczyszczenia ze złoża. Produkt wypalania w zmielonej postaci to gips budowlany. W zależności od zawartości składu i sposobu produkcji otrzymuje się różniące właściwościami odmiany gipsu, z których najczęściej spotyka się: gips budowlany (zwykły), gips szpachlowy (gips wolniej wiążący) i gips tynkarski. W praktyce różnią się między sobą czasem wiązania i stopniem zmielenia. Wiązanie gipsu polega na jego ponownym połączeniu się z wodą i przejściu w gips dwuwodny (uwodniony siarczan wapnia). Jakość wyrobu zależy od dokładności wymieszania z wodą (bez grudek i wtłoczonego powietrza) i ilości dodanej wody (woda nie związana chemicznie wyparowuje pozostawiając po sobie puste pory). W praktyce, określa się ilość potrzebnej wody i wsypuje się gips do odmierzonej jej ilości). Proces wiązania to reakcja egzotermiczna (ilość wydzielanego ciepła - ok. 30 kcal/kg) podczas której gips zwiększa swoją objętość o ok. 1%. Po zakończeniu wiązania następuje okres twardnienia. Gips uzyskuje pełną wytrzymałość po wyschnięciu. Jest materiałem chłonącym wilgoć i rozpuszczającym się w wodzie (2,4 g/l). Pod wpływem wilgoci wytrzymałość mechaniczna gipsu spada, dlatego należy go stosować w miejscach suchych.
Zastosowanie gipsu w budownictwie:
- tynki wewnętrzne
- ozdobne detale architektoniczne, stiuki - sztukaterie, posągi
- płyty na ścianki działowe, płyty gipsowo - kartonowe
- posadzki pod wykładziny podłogowe
- formy do odlewów
- drobne naprawy tynku oraz powierzchni ścian i sufitów
